Dictionary metodlari: get() va pop()

Dictionary bilan ishlashda ba'zida kalit mavjud yoki yo'qligini bilmay qiymat olishga urinishimiz mumkin. Bu holda xatolarni oldini olish uchun get() va pop() metodlaridan foydalanish tavsiya etiladi.

To'g'ridan-to'g'ri murojaat qilishning xavfi

Agar kalitni dict[kalit] ko'rinishida ishlatib qiymat olmoqchi bo'lsak va kalit mavjud bo'lmasa, Python KeyError xatosini beradi. Bu dastur to'xtaganini bildiradi.

narxlar = {"olma": 5000, "banan": 8000, "gilos": 15000}

# Bu xavfsiz — kalit bor
print(narxlar["olma"])       # 5000

# Bu xato beradi — kalit yo'q!
print(narxlar["tarvuz"])     # KeyError: 'tarvuz'

get() — xavfsiz qiymat olish

get(kalit, standart) metodi kalit mavjud bo'lsa qiymatini qaytaradi, yo'q bo'lsa dastur xato bermaydi — buning o'rniga ikkinchi argument sifatida berilgan standart qiymatni qaytaradi. Agar standart ko'rsatilmasa, None qaytaradi.

narxlar = {"olma": 5000, "banan": 8000, "gilos": 15000}

# Kalit bor — qiymatni qaytaradi
print(narxlar.get("olma"))           # 5000

# Kalit yo'q — None qaytaradi
print(narxlar.get("tarvuz"))         # None

# Kalit yo'q — standart qiymat qaytaradi
print(narxlar.get("tarvuz", 0))      # 0
print(narxlar.get("tarvuz", "Topilmadi"))  # Topilmadi

get() ayniqsa foydalanuvchi kiritgan ma'lumotlarni tekshirishda qulay:

# Foydalanuvchi so'ragan mahsulotning narxini topish
mahsulot = "apelsin"
narx = narxlar.get(mahsulot, "Bu mahsulot mavjud emas")
print(f"{mahsulot}: {narx}")   # apelsin: Bu mahsulot mavjud emas

pop() — elementni o'chirish va qaytarish

pop(kalit) metodi kalitga mos elementni dictionarydan o'chirib, uning qiymatini qaytaradi. Bu del dict[kalit] dan farqi shundaki, pop() qiymatni o'chirishdan oldin qaytaradi.

narxlar = {"olma": 5000, "banan": 8000, "gilos": 15000}

# Bananlarni o'chirish va narxini olish
olingan_narx = narxlar.pop("banan")
print(olingan_narx)    # 8000
print(narxlar)         # {'olma': 5000, 'gilos': 15000} — banan yo'q        # Kalit topilmadi

Muhim qoidalar:

• dict[kalit] — kalit yo'q bo'lsa KeyError beradi, ehtiyot bo'ling
• get(kalit, standart) — kalit yo'q bo'lsa xato bermaydi, standart qaytaradi
• pop(kalit) — elementni o'chirib qiymatini qaytaradi
• pop(kalit, standart) — kalit yo'q bo'lsa ham xato bermasdan standartni qaytaradi

📝 Vazifa

Xavfsiz lug'at bilan ishlash

Quyidagi savollarga javob bering:

1. get() metodi kalit topilmagan holda nima qaytaradi (standart ko'rsatilmasa)?
2. dict[kalit] va dict.get(kalit) ning asosiy farqi nima?
3. pop() metodi qanday ishlaydi?

Bu mashq orqali siz:

• get() va pop() metodlarini to'g'ri tushunasiz
• KeyError xatosidan qanday saqlanishni bilib olasiz