List oxiriga element qo'shish: append() va extend()

Oldingi darslarda list yaratishni va elementlarni o'zgartirishni o'rgandik. Endi listga yangi elementlar qo'shish usullarini ko'ramiz.

append() metodi listning oxiriga bitta element qo'shadi:

# append() bilan element qo'shish
mevalar = ["olma", "banan"]
print("Avval:", mevalar)

mevalar.append("gilos")
print("Keyin:", mevalar)
# Natija: ['olma', 'banan', 'gilos']

mevalar.append("nok")
print("Yana:", mevalar)
# Natija: ['olma', 'banan', 'gilos', 'nok']

append() faqat bitta element qo'shadi. Agar bir nechta element qo'shmoqchi bo'lsangiz, extend() ishlatish kerak:

extend() metodi boshqa listdagi barcha elementlarni mavjud listga qo'shadi:

# extend() bilan bir nechta element qo'shish
mevalar = ["olma", "banan"]
yangi_mevalar = ["shaftoli", "uzum", "tarvuz"]

mevalar.extend(yangi_mevalar)
print(mevalar)
# Natija: ['olma', 'banan', 'shaftoli', 'uzum', 'tarvuz']

append() va extend() orasidagi farqni ko'ring:

# append() va extend() farqi
a = [1, 2, 3]
b = [1, 2, 3]

a.append([4, 5])    # Butun listni bitta element sifatida qo'shadi
b.extend([4, 5])    # Listdagi har bir elementni alohida qo'shadi

print("append:", a)  # [1, 2, 3, [4, 5]]  <-- list ichida list!
print("extend:", b)  # [1, 2, 3, 4, 5]    <-- tekis list

Amaliy misol — foydalanuvchi kiritgan sonlarni listga to'plash:

# Foydalanuvchi kiritgan sonlarni listga qo'shish
sonlar = []

for i in range(5):
    son = int(input(f"{i+1}-son: "))
    sonlar.append(son)   # Har bir kiritilgan sonni listga qo'shamiz

print("Barcha sonlar:", sonlar)

Muhim qoidalar:

• append(x) — listning oxiriga x ni qo'shadi (bitta element)
• extend(iterable) — boshqa listdagi barcha elementlarni qo'shadi
• append([1,2]) — list ichiga list qo'yadi (ko'p hollarda bu xato!)
• extend([1,2]) — 1 va 2 ni alohida elementlar sifatida qo'shadi
• Ikkalasi ham listni o'z joyida o'zgartiradi (yangi list qaytarmaydi)

Vazifa

append() va extend() bilan list to'ldirish

Quyidagi amallarni bajaring:

1. mevalar = ["olma", "banan"] listiga append() yordamida "gilos" qo'shing
2. extend() yordamida ["shaftoli", "uzum"] listini qo'shing
3. Natijani print() bilan chiqaring

Kutilgan natija: ['olma', 'banan', 'gilos', 'shaftoli', 'uzum']

Bu mashq orqali siz:

• append() va extend() o'rtasidagi farqni amalda ko'rasiz
• Listni dinamik ravishda kengaytirishni o'rganasiz