List elementlarini o'zgartirish

Listlar o'zgaruvchan (mutable) tuzilma — ya'ni yaratilgandan keyin ham elementlarini o'zgartirishimiz mumkin. Buning uchun indeks orqali yangi qiymat beriladi:

# Sintaksis: list[indeks] = yangi_qiymat
baholar = [85, 90, 70, 60]
print("Avval:", baholar)

# Uchinchi elementni (indeks 2) o'zgartirish
baholar[2] = 95
print("Keyin:", baholar)
# Natija: [85, 90, 95, 60]

Aytaylik, o'quvchilarning baholari kiritildi, lekin ulardan biri imtihonni qayta topshirdi va yangi baho oldi. Listdagi shu o'quvchining bahosini yangilashimiz kerak:

# O'quvchilar baholari
baholar = [85, 90, 70, 60]

# Kamolning bahosi (indeks 2) 70 dan 95 ga o'zgardi
baholar[2] = 95

# Dilnozaning bahosi (indeks 3) 60 dan 75 ga o'zgardi
baholar[3] = 75

print("Yangilangan baholar:", baholar)
# Natija: [85, 90, 95, 75]

Manfiy indekslar bilan ham o'zgartirish mumkin:

# Shaharlar ro'yxati
shaharlar = ["Toshkent", "Samarqand", "Buxoro", "Namangan"]

# Oxirgi shaharni o'zgartirish
shaharlar[-1] = "Andijon"
print(shaharlar)
# Natija: ['Toshkent', 'Samarqand', 'Buxoro', 'Andijon']

# Birinchi shaharni o'zgartirish
shaharlar[0] = "Xiva"
print(shaharlar)
# Natija: ['Xiva', 'Samarqand', 'Buxoro', 'Andijon']

Bir nechta elementni ketma-ket o'zgartirish ham mumkin:

# Mahsulotlar narxi
narxlar = [10000, 25000, 15000, 30000]
print("Eski narxlar:", narxlar)

# Chegirma: 1-chi va 3-chi mahsulot narxi kamaydi
narxlar[0] = 8000
narxlar[2] = 12000

print("Yangi narxlar:", narxlar)
# Natija: [8000, 25000, 12000, 30000]

Muhim qoidalar:

• list[i] = yangi_qiymat — indeks bo'yicha elementni o'zgartirish
• Faqat mavjud indekslarga qiymat berish mumkin (yangi element qo'shish uchun append() ishlatiladi)
• O'zgartirish asl listni o'zgartiради — yangi list yaratilmaydi
• Manfiy indekslar bilan ham o'zgartirish ishlaydi

Vazifa

List elementlarini o'zgartirish

Quyidagi amallarni bajaring:

1. baholar = [85, 90, 70, 60] listi berilgan
2. Uchinchi elementni (indeks 2) 95 ga o'zgartiring
3. To'rtinchi elementni (indeks 3) 75 ga o'zgartiring
4. O'zgartirilgan listni print() bilan chiqaring

Bu mashq orqali siz:

• Indeks orqali list elementlarini yangilashni o'rganasiz
• Listlarning o'zgaruvchan (mutable) xususiyatini tushunasiz