Instance atributlar — har bir obyektning o'z ma'lumotlari

Birinchi bo'limda self.atribut orqali atributlar belgiladik. Bu instance atributlar — ya'ni har bir obyektning o'ziga xos ma'lumotlari.

class Talaba:
    def __init__(self, ism, baho):
        self.ism = ism
        self.baho = baho

talaba1 = Talaba("Ali", 90)
talaba2 = Talaba("Vali", 75)

print(talaba1.ism)    # Ali
print(talaba2.ism)    # Vali — talaba1 ga ta'sir qilmagan

print(talaba1.baho)   # 90
print(talaba2.baho)   # 75

talaba1 va talaba2 — ikki mustaqil obyekt. Ularning ism va baho atributlari bir-biridan butunlay alohida saqlanadi. Birini o'zgartirish ikkinchisiga ta'sir qilmaydi:

talaba1.baho = 95  # faqat talaba1 o'zgaradi

print(talaba1.baho)  # 95
print(talaba2.baho)  # 75 — o'zgarmagan

Instance atributlar __init__ da yaratilmasa ham, keyinroq qo'shish mumkin. Ammo __init__ ichida yaratish yaxshi amaliyot — shunda barcha zarur atributlar har doim mavjud bo'ladi:

class Mahsulot:
    def __init__(self, nom, narx):
        self.nom = nom     # instance atribut
        self.narx = narx   # instance atribut

p1 = Mahsulot("Olma", 5000)
p2 = Mahsulot("Nok", 8000)
p3 = Mahsulot("Uzum", 12000)

print(f"{p1.nom}: {p1.narx} so'm")   # Olma: 5000 so'm
print(f"{p2.nom}: {p2.narx} so'm")   # Nok: 8000 so'm
print(f"{p3.nom}: {p3.narx} so'm")   # Uzum: 12000 so'm

Muhim qoidalar:

• Instance atributlar self. bilan yaratiladi va saqlanadi
• Har bir obyektning o'z alohida nusxasi bo'ladi
• Bir obyektdagi o'zgarish boshqa obyektga ta'sir qilmaydi
• Atributlarga obyekt.atribut orqali murojaat qilinadi
• __init__ da barcha zarur atributlarni yaratish eng yaxshi amaliyot

📝 Vazifa

Mahsulot klassini yaratish

Quyidagi amallarni bajaring:

1. Mahsulot nomli klass yarating
2. __init__(self, nom, narx) metodida ikkita instance atribut saqlang
3. Birinchi qatordan mahsulot nomini, ikkinchi qatordan narxini o'qing
4. Quyidagi formatda chop eting:
   • "Mahsulot: {nom}"
   • "Narx: {narx} so'm"

Bu mashq orqali siz:

• Instance atributlarni mustahkamlaysiz
• Bir necha atributli klasslar bilan ishlashni mashq qilasiz

Misol:

Kiritish:

Olma
5000

Chiqish:

Mahsulot: Olma
Narx: 5000 so'm