Klass atributlari — barcha obyektlar uchun umumiy ma'lumot

Instance atributlar har bir obyektning o'ziga xos ma'lumotlari edi. Klass atributlari esa barcha obyektlar uchun umumiy — bitta nusxa bo'ladi va hamma birga foydalanadi.

Klass atributlari __init__ ichida emas, bevosita klass ichida e'lon qilinadi:

class Talaba:
    soni = 0  # klass atributi — barcha talabalar uchun umumiy

    def __init__(self, ism):
        self.ism = ism          # instance atribut — har birida alohida
        Talaba.soni += 1        # klass atributini yangilash

t1 = Talaba("Ali")
t2 = Talaba("Vali")
t3 = Talaba("Sarvar")

print(Talaba.soni)   # 3 — barcha obyektlar hisobga olindi
print(t1.ism)        # Ali
print(t2.ism)        # Vali

Har safar yangi Talaba yaratilganda Talaba.soni bittaga oshadi. Bu qiymat barcha obyektlar uchun umumiy.

Klass atributiga ham Klass.atribut, ham obyekt.atribut orqali murojaat mumkin:

class Avtomobil:
    g_ildiraklar_soni = 4   # barcha avtomobillar uchun umumiy

a1 = Avtomobil()
a2 = Avtomobil()

print(Avtomobil.g_ildiraklar_soni)  # 4
print(a1.g_ildiraklar_soni)         # 4 — bir xil qiymat
print(a2.g_ildiraklar_soni)         # 4 — bir xil qiymat

Instance va klass atributini farqlash muhim:

Muhim qoidalar:

• Klass atributlari __init__ dan tashqarida, klass ichida yoziladi
• KlassNomi.atribut orqali murojaat qilinadi
• Klass atributi o'zgarganda barcha obyektlarga ta'sir qiladi
• Instance atributlar esa faqat o'sha obyektga tegishli

📝 Vazifa

Klass va instance atributlarni farqlash

Quyidagi savollarga javob bering va atribut turlarini mustahkamlang:

1. Klass atributi qayerda e'lon qilinadi?
2. Klass atributiga qanday murojaat qilinadi?
3. Klass atributi o'zgarganda qaysi obyektlarga ta'sir qiladi?
4. Instance atribut va klass atributi — qaysi biri har bir obyektda alohida saqlanadi?