@property dekoratori

Maxfiy atributlarni metodlar orqali boshqarishni bildik. Ammo hisob.balans_korsatish() o'rniga hisob.balans deb yozsak ancha qulay bo'lar edi. @property dekoratori ana shu imkonni beradi: atributga o'xshab murojaat qilib, aslida metodni chaqirish.

class Talaba:
    def __init__(self, ism, yosh):
        self.ism = ism
        self.__yosh = yosh   # yashirilgan

    @property
    def yosh(self):           # getter — o'qish uchun
        return self.__yosh

t = Talaba("Ali", 20)
print(t.yosh)   # 20 — metod emas, atributday murojaat!

t.yosh deb yozsak, Python avtomatik yosh() metodini chaqiradi. Tashqi kod uchun bu oddiy atributday ko'rinadi.

@x.setter — yozish uchun

Faqat o'qish kamlik qilsa, setter qo'shamiz. U qiymat o'rnatishda tekshiruv o'tkazadi:

class Talaba:
    def __init__(self, ism, yosh):
        self.ism = ism
        self.__yosh = yosh

    @property
    def yosh(self):
        return self.__yosh

    @yosh.setter
    def yosh(self, yangi_yosh):   # setter — yozish uchun
        if yangi_yosh < 0:
            print("Yosh manfiy bo'lishi mumkin emas!")
        else:
            self.__yosh = yangi_yosh

t = Talaba("Ali", 20)
print(t.yosh)    # 20

t.yosh = 21      # setter chaqiriladi
print(t.yosh)    # 21

t.yosh = -5      # setter tekshiradi: noto'g'ri!
print(t.yosh)    # 21 — o'zgarmagan

Natija:

20
21
Yosh manfiy bo'lishi mumkin emas!
21

@property va @yosh.setter birgalikda ishlaydi: o'qishda getter, yozishda setter chaqiriladi. Faqat getter yozsangiz va setter yozmasangiz, o'qib bo'ladi, lekin o'zgartirish AttributeError beradi — bu ba'zan kerakli xatti-harakat.

# @property faqat o'qish uchun (setter yo'q)
class Doira:
    def __init__(self, radius):
        self.__radius = radius

    @property
    def radius(self):
        return self.__radius

    @property
    def yuza(self):                       # hisoblangan property
        return 3.14 * self.__radius ** 2

d = Doira(5)
print(d.radius)  # 5
print(d.yuza)    # 78.5
# d.radius = 10  # AttributeError — setter yo'q

Muhim qoidalar:

@property metodga atributday murojaat imkonini beradi
@x.setter qiymat o'rnatishda tekshiruv o'tkazish imkonini beradi
Setter yozilmasa, atribut faqat o'qiladi
@property inkapsulyatsiyani qulay interfeys bilan birlashtiradi

📝 Vazifa

Harorat klassi

Harorat klassini yarating:

__init__(self, daraja) — harorat qiymatini __daraja maxfiy atributida saqlang
@property daraja — getter, __daraja qiymatini qaytarsin
@daraja.setter — agar yangi qiymat -273 dan kichik bo'lsa "Noto'g'ri harorat!" chiqarsin va o'zgartirmasin, aks holda o'rnating
farengeyt(self) metodi — Celsius ni Farengeyt ga aylantirsin: daraja * 9/5 + 32

Misol:

Kiritish:

Chiqish:

0.0
32.0