To'liq Vektor klassi — barcha dunder metodlar

Bu yakunlovchi darsda dunder metodlar haqida o'rganganlarning barchasini birlashtiramiz. Matematikadagi vektor — bu yo'nalish va katta-kichiklikka ega kattalik. U (x, y) koordinatalar bilan ifodalanadi.

Haqiqiy matematik vektorda qanday amallar bo'ladi?

• Qo'shish: (1,2) + (3,4) = (4,6)
• Skalyar ko'paytirish: (1,2) × 3 = (3,6)
• Tenglik: (1,2) == (1,2) → True
• Uzunlik (modul): |(3,4)| = √(3²+4²) = 5

Har birini dunder metod sifatida yozamiz:

import math

class Vektor:
    def __init__(self, x, y):
        self.x = x
        self.y = y

    def __add__(self, boshqa):
        # (x1,y1) + (x2,y2) = (x1+x2, y1+y2)
        return Vektor(self.x + boshqa.x, self.y + boshqa.y)

    def __mul__(self, skalyar):
        # (x,y) * s = (x*s, y*s)
        return Vektor(self.x * skalyar, self.y * skalyar)

    def __eq__(self, boshqa):
        # ikki vektor teng bo'lsa — x lar ham, y lar ham teng
        return self.x == boshqa.x and self.y == boshqa.y

    def __len__(self):
        # vektorning uzunligi (moduli) — yaxlitlangan butun son
        return int(math.sqrt(self.x ** 2 + self.y ** 2))

    def __str__(self):
        return f"Vektor({self.x}, {self.y})"

Keling, barcha amallarni sinab ko'raylik:

import math

# ...Vektor klassi...

v1 = Vektor(1, 2)
v2 = Vektor(3, 4)

# Qo'shish
v3 = v1 + v2
print(v3)          # Vektor(4, 6)

# Skalyar ko'paytirish
v4 = v1 * 3
print(v4)          # Vektor(3, 6)

# Tenglik
print(v1 == v2)    # False
print(v1 == Vektor(1, 2))   # True

# Uzunlik
v5 = Vektor(3, 4)
print(len(v5))     # 5  (chunki √(9+16) = √25 = 5)

v6 = Vektor(0, 0)
print(len(v6))     # 0  (nol vektor)

Har bir dunder metod ma'lum bir operator yoki funksiya bilan bog'liq:

Bu klass endi xuddi Python ning o'rnatilgan sonlar yoki ro'yxatlar kabi tabiiy ishlaydi. v1 + v2 yozish Vektor.qosh(v1, v2) deb yozishdan ancha qulay va o'qilishi oson!

Muhim qoidalar:

• Bir klassda bir nechta dunder metodlarni birga ishlatish mumkin
• Har bir dunder metod o'ziga mos operator yoki funksiya bilan bog'liq
• Dunder metodlar klassingizni Python ning tabiiy bir qismi kabi ko'rsatadi
• int(math.sqrt(...)) — uzunlikni butun songa aylantirish uchun ishlatiladi

📝 Vazifa

To'liq Vektor klassi

Barcha asosiy dunder metodlarni o'z ichiga olgan Vektor klassini yarating:

1. Vektor klassini yarating: __init__(self, x, y) — self.x = x, self.y = y
2. __add__(self, boshqa) — Vektor(x+bx, y+by) qaytarsin
3. __mul__(self, skalyar) — Vektor(x*s, y*s) qaytarsin
4. __eq__(self, boshqa) — self.x == boshqa.x and self.y == boshqa.y qaytarsin
5. __len__(self) — int(math.sqrt(x² + y²)) qaytarsin
6. __str__(self) — "Vektor({x}, {y})" qaytarsin
7. Qolgan test kodi allaqachon yozilgan — o'zgartirmang

Misol:

Kiritish:

1 2
3 4
2

Chiqish:

Vektor(4, 6)
Vektor(2, 4)
False
2