Hayvonlar ierarxiyasi: merosni amalda qo'llash

Bu darsda meros bo'yicha barcha bilimlarni birlashtiramiz: ota-bola klass ierarxiyasi, super(), metodlarni qayta yozish, va polimorfizm. Vazifa — hayvonlar tizimini to'liq meros yordamida quramiz.

class Hayvon:
    def __init__(self, ism, yosh):
        self.ism = ism
        self.yosh = yosh

    def malumot(self):
        return f"Ism: {self.ism}, Yosh: {self.yosh}"


class It(Hayvon):
    def __init__(self, ism, yosh, zot):
        super().__init__(ism, yosh)   # ota klass __init__ ni chaqiradi
        self.zot = zot

    def malumot(self):
        asosiy = super().malumot()    # ota klass malumot() ni chaqiradi
        return f"{asosiy}, Zot: {self.zot}"

    def tovush(self):
        return "Vov-vov!"


class Mushuk(Hayvon):
    def __init__(self, ism, yosh, rang):
        super().__init__(ism, yosh)
        self.rang = rang

    def malumot(self):
        asosiy = super().malumot()
        return f"{asosiy}, Rang: {self.rang}"

    def tovush(self):
        return "Miyov!"


# Ikkala bola klass — bir xil interfeys
bobik = It("Bobik", 3, "Labrador")
print(bobik.malumot())   # Ism: Bobik, Yosh: 3, Zot: Labrador
print(bobik.tovush())    # Vov-vov!

mitti = Mushuk("Mitti", 2, "Oq")
print(mitti.malumot())   # Ism: Mitti, Yosh: 2, Rang: Oq
print(mitti.tovush())    # Miyov!

Natija:

Ism: Bobik, Yosh: 3, Zot: Labrador
Vov-vov!
Ism: Mitti, Yosh: 2, Rang: Oq
Miyov!

Ushbu kod qanday ishlaydi:

• Hayvon — umumiy ism, yosh va malumot() ni saqlaydi
• It va Mushuk super().__init__() orqali ota klassni ishga tushiradi
• Har ikkalasi malumot() ni qayta yozadi, lekin super().malumot() orqali ota klassning natijasini ham oladi
• tovush() har bir bola klassda o'z javobi bilan yozilgan

Polimorfizm amalda — har xil turdagi obyektlar bir xil metodga o'z javobini beradi:

hayvonlar = [
    It("Rex", 5, "Nemis choponi"),
    Mushuk("Pushti", 1, "Qora"),
    It("Bobik", 3, "Labrador"),
]

for hayvon in hayvonlar:
    print(hayvon.malumot())
    print(hayvon.tovush())
    print("---")

Muhim qoidalar:

• super().__init__() — ota klass __init__ ni bola klassdan chaqiradi
• super().metod() — ota klassning istalgan metodini chaqiradi
• Har bir bola klass ota klassning malumot() ni kengaytiradi
• Polimorfizm: bir xil metod nomi, har xil xatti-harakat

📝 Vazifa

Hayvonlar tizimi

Hayvon, It va Mushuk klasslarini meros bilan yarating:

1. Hayvon.__init__(self, ism, yosh) — ikkala atributni saqlang
2. Hayvon.malumot(self) — "Ism: {ism}, Yosh: {yosh}" qaytarsin
3. It(Hayvon): super().__init__() orqali, zot atributini qo'shing, malumot() ni "Ism: {ism}, Yosh: {yosh}, Zot: {zot}" formatida qayta yozing, tovush() "Vov-vov!" qaytarsin
4. Mushuk(Hayvon): super().__init__() orqali, rang atributini qo'shing, malumot() ni "Ism: {ism}, Yosh: {yosh}, Rang: {rang}" formatida qayta yozing, tovush() "Miyov!" qaytarsin