__init__ metodi — konstruktor

Oldingi darsda obyekt yaratgandan keyin atributlarni alohida belgiladik. Bu noqulay — har safar obyekt yaratganda uni unutib qo'yish mumkin. Buning yaxshiroq usuli bor: __init__ metodi.

__init__ — bu konstruktor (constructor). Obyekt yaratilganda Python avtomatik ravishda ushbu metodini chaqiradi. Shuning uchun atributlarni to'g'ridan-to'g'ri u yerda belgilash mumkin:

class Mushuk:
    def __init__(self, ismi, yoshi):
        self.ismi = ismi
        self.yoshi = yoshi

mitti = Mushuk("Mitti", 3)
print(mitti.ismi)   # Mitti
print(mitti.yoshi)  # 3

toshpol = Mushuk("Toshpoʻlat", 5)
print(toshpol.ismi)   # Toshpoʻlat
print(toshpol.yoshi)  # 5

Mushuk("Mitti", 3) deb yozganda Python __init__ metodini chaqirib, ismi="Mitti" va yoshi=3 qiymatlarini uzatadi. self esa yaratilayotgan obyektning o'zini bildiradi (keyingi darsda batafsil ko'ramiz).

Endi __init__ borligida va yo'qligida solishtiring:

# __init__ siz — noqulay
class Mushuk:
    pass

mitti = Mushuk()
mitti.ismi = "Mitti"   # alohida yozish kerak
mitti.yoshi = 3        # alohida yozish kerak

# __init__ bilan — qulay
class Mushuk:
    def __init__(self, ismi, yoshi):
        self.ismi = ismi
        self.yoshi = yoshi

mitti = Mushuk("Mitti", 3)  # bir qatorda tayyor!

__init__ bilan klassdan obyekt yaratish ancha qulay va xavfsiz bo'ladi — zarur atributlarni ko'rsatishni unutib bo'lmaydi.

Muhim qoidalar:

• __init__ — obyekt yaratilganda avtomatik chaqiriladi
• __init__ ning birinchi parametri doim self bo'ladi
• self.atribut = qiymat — atributni obyektga biriktiradi
• __init__ ga uzatilgan qiymatlar self orqali saqlanadi

📝 Vazifa

Talaba klassini __init__ bilan yaratish

Quyidagi amallarni bajaring:

1. Talaba nomli klass yarating
2. __init__ metodida ism va yosh parametrlarini qabul qiling
3. Ularni self.ism va self.yosh sifatida saqlang
4. Birinchi qatordan ism, ikkinchi qatordan yosh o'qing
5. "Ism: {ism}" va "Yosh: {yosh}" formatida chop eting

Bu mashq orqali siz:

• __init__ metodini yozishni o'rganasiz
• Konstruktor orqali atribut belgilashni mashq qilasiz
• self parametridan foydalanishni ko'rasiz

Misol:

Kiritish:

Ali
18

Chiqish:

Ism: Ali
Yosh: 18