self — joriy obyektga havola

__init__ da self ni ko'rdik, lekin u nima degani? self — bu metodning qaysi obyekt ustida chaqirilayotganini bildiradi. Ya'ni self — joriy obyektning o'zi.

class Mushuk:
    def __init__(self, ismi):
        self.ismi = ismi

    def salom(self):
        print(f"Meow! Men {self.ismi}man.")

mitti = Mushuk("Mitti")
mitti.salom()     # Meow! Men Mittiman.

toshpol = Mushuk("Toshpoʻlat")
toshpol.salom()   # Meow! Men Toshpoʻlatman.

mitti.salom() deb chaqirganda, Python ichida Mushuk.salom(mitti) deb bajaradi — ya'ni self o'rniga mitti obyekti o'tadi. Shuning uchun self.ismi — bu aynan mitti.ismi.

toshpol.salom() deb chaqirganda esa self o'rniga toshpol o'tadi.

class Mushuk:
    def __init__(self, ismi, yoshi):
        self.ismi = ismi
        self.yoshi = yoshi

    def tavsif(self):
        # self orqali obyektning istalgan atributiga murojaat qilish mumkin
        return f"{self.ismi} mushuk, {self.yoshi} yoshda."

mitti = Mushuk("Mitti", 3)
print(mitti.tavsif())    # Mitti mushuk, 3 yoshda.

toshpol = Mushuk("Toshpoʻlat", 5)
print(toshpol.tavsif())  # Toshpoʻlat mushuk, 5 yoshda.

self har doim metodning birinchi parametri bo'ladi. Lekin uni chaqirganda siz self uchun qiymat bermaysiz — Python uni avtomatik uzatadi.

Muhim qoidalar:

• self — joriy obyektning o'ziga havola
• Har bir metod birinchi parametr sifatida self oladi
• self.atribut — obyektga tegishli ma'lumotga murojaat
• Chaqirganda self uchun qiymat bermaysiz — Python o'zi uzatadi
• self nomi an'anaviy, lekin texnik jihatdan boshqa nom ham ishlaydi (tavsiya etilmaydi)

📝 Vazifa

Robot klassida tanishtir() metodi

Quyidagi amallarni bajaring:

1. Robot nomli klass yarating
2. __init__(self, nomi) metodida self.nomi ni saqlang
3. tanishtir(self) metodi yozing — "Men {nomi} robotman." qatorini qaytarsin
4. Qolgan kod allaqachon yozilgan — o'zgartirmang

Bu mashq orqali siz:

• self orqali atributga metoddan murojaat qilishni o'rganasiz
• Metod yozishni mashq qilasiz
• return bilan qiymat qaytarishni ko'rasiz

Misol:

Kiritish:

R2-D2

Chiqish:

Men R2-D2 robotman.