Shakllar maydoni hisoblagichi

Bu darsda polimorfizm va abstrakt klasslar haqida o'rganganlarimizni birlashtirib, real vazifani hal qilamiz: turli geometrik shakllarning maydoni hisoblaydigan dastur.

Har bir shakl — Kvadrat, To'g'riburchak, Doira — maydoni hisoblanish formulasi jihatdan farqlanadi. Lekin barchasida maydon() metodi bor. Bu — polimorfizm!

import math
from abc import ABC, abstractmethod

# Abstrakt ota klass — shartnoma belgilaydi
class Shakl(ABC):
    @abstractmethod
    def maydon(self):
        pass

    @abstractmethod
    def __str__(self):
        pass

Har bir farzand klass maydon() va __str__() ni o'zicha amalga oshiradi:

class Kvadrat(Shakl):
    def __init__(self, tomon):
        self.tomon = tomon

    def maydon(self):
        return self.tomon ** 2

    def __str__(self):
        return f"Kvadrat: tomon={self.tomon}, maydon={self.maydon()}"

class Togriburchak(Shakl):
    def __init__(self, en, boy):
        self.en = en
        self.boy = boy

    def maydon(self):
        return self.en * self.boy

    def __str__(self):
        return f"To'g'riburchak: en={self.en}, boy={self.boy}, maydon={self.maydon()}"

class Doira(Shakl):
    def __init__(self, radius):
        self.radius = radius

    def maydon(self):
        return round(math.pi * self.radius ** 2, 2)

    def __str__(self):
        return f"Doira: radius={self.radius}, maydon={self.maydon()}"

maydon_hisob() funksiyasi har qanday shakl bilan ishlaydi — polimorfizm:

def maydon_hisob(shakl):
    print(shakl)   # __str__ chaqiriladi

# Har xil shakllar — bir xil funksiya!
maydon_hisob(Kvadrat(5))
# Kvadrat: tomon=5, maydon=25

maydon_hisob(Togriburchak(4, 6))
# To'g'riburchak: en=4, boy=6, maydon=24

maydon_hisob(Doira(3))
# Doira: radius=3, maydon=28.27

Bu loyihada bir nechta OOP tushunchasi birga ishlayapti:

• Abstrakt klass — Shakl barcha shakllar uchun shartnoma belgilaydi
• Meros — Kvadrat, Togriburchak, Doira Shakl dan meros oladi
• Metodni qayta yozish — har biri maydon() va __str__() ni o'zicha amalga oshiradi
• Polimorfizm — maydon_hisob() funksiyasi qaysi shakl ekanligini bilmaydi, lekin ishlaydi

Muhim qoidalar:

• Abstrakt klass farzandlar uchun "majburiy interfeys" belgilaydi
• Har bir farzand klass o'z formulasi bo'yicha maydon() ni hisoblaydi
• Polimorfizm tufayli bitta funksiya barcha shakl turlari bilan ishlaydi
• __str__ dunder metodi print() chaqirilganda avtomatik ishga tushadi

📝 Vazifa

Shakllar maydoni hisoblagichi

Abstrakt klass va uchta farzand klass yordamida shakllar maydoni hisoblaydigan dastur yarating:

1. from abc import ABC, abstractmethod va import math ni yozing
2. Shakl(ABC) abstrakt klassini yarating: maydon(self) va __str__(self) metodlari @abstractmethod bilan belgilansin
3. Kvadrat(Shakl) klassini yarating:
   • __init__(self, tomon): self.tomon = tomon
   • maydon(): tomon ** 2 qaytarsin
   • __str__(): "Kvadrat: tomon={tomon}, maydon={maydon()}" qaytarsin
4. Togriburchak(Shakl) klassini yarating:
   • __init__(self, en, boy): atributlarni saqlang
   • maydon(): en * boy qaytarsin

Misol:

Kiritish:

kvadrat
5

Chiqish:

Kvadrat: tomon=5, maydon=25